Van vrienden tot vijanden, met dodelijke afloop

Wat begon als een vriendschap tussen buren, eindigde in een vreselijk drama. Op 9 september 2024 eindigde een langdurige burenruzie in Dronten met een schietpartij. Hierbij kwam een 30-jarige man om het leven en twee andere slachtoffers raakten ernstig gewond.
Op 12 januari startte de inhoudelijke zitting tegen de 49-jarige mannelijke verdachte en zijn 47-jarige vrouw. De drie dagen die uit waren getrokken voor de inhoudelijke zitting, zouden meer duidelijkheid moeten geven over wat voor drama zich had afgespeeld die bewuste dag.

“Mijn hoofd was leeg”

Het begon allemaal zo gemoedelijk, blijkt uit de verklaringen van zowel de verdachte in deze zaak als die van de slachtoffers. De koppels leerden elkaar 10 jaar geleden kennen, doordat zij toen aan woningruil hadden gedaan. Tijdens die periode was er sprake van een goede verstandhouding tussen de twee koppels. Jaren later werden zij elkaars buren in Dronten. In het begin verliep het contact goed. Zij kwamen bij elkaar over de vloer en bij elkaar op verjaardagen. Echter, na verloop van tijd werden de feestjes vaker en nam de geluidsoverlast toe, aldus de verklaringen van de mannelijke verdachte. Hierover zouden Gesprekken zijn gevoerd met de buren, maar deze zouden niet hebben geholpen. De verdachte beweert dat de buren eerder al bekendstonden vanwege geluidsoverlast in hun vorige woning, en dat de vorige bewoners hun woning hebben verlaten als gevolg van de geluidsoverlast van hun buren. Toen er meldingen bij de politie en de gemeente werden ingediend, zouden de pesterijen en de geluidsoverlast nog ingrijpender zijn geworden. Beide verdachten meldden dat niemand actie ondernam en dat de mannelijke verdachte zich gedwongen voelde om zijn kinderen naar school te brengen, omdat zij bang zouden zijn geweest voor de buren. De verdachte zegt dat de buurman, die blijvend letsel heeft overgehouden aan de schietpartij, bekendstaat als een agressief persoon. Op een bepaald moment zou zijn buurman hem hebben gevraagd of hij spullen voor hem kon bewaren. De verdachte kwam er later pas achter dat het om twee vuurwapens ging, aldus de verdachte. Ook zouden de buurman en zijn beste vriend verschillende verhalen hebben verteld en uitlatingen hebben gedaan die de verdachte bang zouden hebben gemaakt. Zijn buren zouden vuurwapengevaarlijk zijn en om deze reden zou de verdachte een wapen hebben aangeschaft: “Ik moest mijn gezin beschermen.”
Die bewuste dag, 9 september, zou verdachte op zijn werk gebeld zijn door zijn vrouw. Zijn vrouw zou hebben verteld dat de buren haar zouden hebben uitgescholden en racistische uitlatingen zouden hebben gedaan. Zijn vrouw zou tijdens het telefoongesprek emotioneel zijn geweest. De verdachte zou zijn gezin hebben aangeraden om binnen te blijven totdat hij van het werk thuiskwam. Zijn intentie zou zijn geweest om hierover het gesprek aan te gaan met zijn buren, zodra hij thuis was van het werk. Na het beëindigen van het telefoongesprek zou de verdachte zich anders hebben gevoeld dan gebruikelijk. “Mijn hoofd werd op dat moment leeg.”Verdachte verklaarde dat hij eenmaal thuis aangekomen onder de douche was gestapt. Daarna zou hij naar de voorraadkast zijn gelopen, waar hij het wapen had verborgen. Vervolgens zou hij het wapen in zijn broek hebben gestopt. Toen de vrouwelijke verdachte aangaf dat de buren thuis waren, ging hij naar buiten. Op camerabeelden die bekeken werden door politie en gebruikt werden als bewijsvoering tijdens de zitting, bleek de situatie al snel te escaleren. Op de beelden zou te zien zijn dat de verdachte al snel zijn wapen trok en deze vrijwel direct laadde. De verdachte opende het vuur op zijn buren en schoot vervolgens hun beste vriend dood. In totaal werden er 14 kogels afgevuurd.

Vrouwelijke verdachte

De vrouwelijke verdachte is in eerste instantie al twee keer eerder gearresteerd vanwege haar mogelijke betrokkenheid bij de zaak. Tijdens de proformazitting op 20 december 2024 werd de vrouw, tegen het advies van het OM in, vrijgelaten in afwachting van haar proces. Op de camerabeelden die werden bekeken door de politie en als bewijs werden gebruikt tijdens de zitting, was volgens het OM te zien wat de rol van de vrouw was tijdens het schietincident. De vrouw zou eerst haar buurvrouw uit hebben gescholden, waarbij haar buurvrouw nog aangaf dat zij geen ruzie wilde maken. Op de camerabeelden zou te horen zijn dat de vrouw meerdere keren: “Mat’é” naar haar man riep, wat volgens het OM in het Nederlands betekent: “dood hem of haar.” Ook zou zichtbaar zijn dat de vrouw niks deed om haar man te stoppen. De beelden zouden laten zien hoe zij voor een van de slachtoffers zou zijn gaan staan, zodat de mannelijke verdachte zijn magazijn kon wisselen en het wapen kon herladen. Daarnaast wordt haar verweten dat zij het vrouwelijke slachtoffer, dat op de grond was gevallen nadat zij was neergeschoten, drie keer in haar gezicht zou hebben geslagen. Zelf zei de verdachte hierover dat zij niet doorhad dat haar buurvrouw neergeschoten was en dat haar buurvrouw haar kinderen bedreigde iets aan te doen. Dit zou de reden voor haar zijn geweest om het slachtoffer in haar gezicht te slaan. Daarnaast ontkende de vrouw te hebben geweten dat haar man een wapen had aangeschaft en gaf zij aan niet door te hebben gehad dat haar man de persoon was die de schoten aan het lossen was. Toen de rechtbank haar vroeg waarom de verdachte meerdere keren: “mat’é” had geroepen, antwoordde zij dat dit woord in het Papiaments ook een andere betekenis heeft.

“We zullen dit nooit vergeten en nooit vergeven”

Tijdens de eerste zitting maakten verschillende personen gebruik van het spreekrecht. Er werd een brief voorgelezen die geschreven was door de dochter van het overleden slachtoffer: “Ik ben mijn papa voor altijd kwijt, en dat maakt mij heel boos en bang.” Ook stond er in de brief: “Ik heb veel haat voor de mensen die dit hebben gedaan.”
Naast de dochter maakten ook de moeder en de zus van het overleden slachtoffer gebruik van het spreekrecht. In een emotionele verklaring van de moeder, die werd voorgedragen door iemand anders, stelde zij een aantal vragen, waaronder de vraag: “Waarom zoveel kogels?” De moeder is eveneens van mening dat de vrouwelijke verdachte net zo schuldig is aan de schietpartij en de dood van haar zoon: “Met deze daad heb je zoveel gezinnen de vernieling in geholpen.”
De zus van het overleden slachtoffer vertelde in haar verklaring het onbegrijpelijk te vinden dat haar broer niet meer leeft: “Ik vergeef jullie, niet omdat het verdiend is, maar omdat ik niet wil dat het onze toekomst gaat bepalen”, was een duidelijke boodschap die zij uitsprak.
Naast familieleden van het overleden slachtoffer had ook het vrouwelijke slachtoffer dat de schietpartij overleefde een brief geschreven. Deze werd voorgedragen door haar moeder. Het vrouwelijke slachtoffer schetste een ander beeld in haar brief, dat de verklaringen van beide verdachten tegensprak: “Wij waren niet alleen buren, het betekende veel meer.”
Volgens het vrouwelijke slachtoffer zou er een vriendschap zijn geweest waarbij zij en haar vriend, de verdachte en zijn vrouw, bij zouden hebben gestaan en hebben geholpen. De mannelijke verdachte zou een drugs-, alcohol- en gokverslaving hebben gehad en financiële problemen. Op het moment dat zij en haar vriend besloten hadden niet meer financieel te helpen, zou de houding van beide verdachten veranderd zijn. Daarnaast wees zij in haar verklaring naar het moment van de schietpartij.
Zij verklaarde over de vrouwelijke verdachte dat zij niets had ondernomen om haar man te stoppen en noemde ook het moment waarop de vrouwelijke verdachte haar in haar gezicht had geslagen terwijl zij op de grond lag. Het vrouwelijke slachtoffer gaf in haar verklaring aan dat op het moment dat zij was neergeschoten, zij doodsbang en stil op de grond lag, terwijl zij hoorde hoe haar beste vriend om hulp vroeg en daarna werd doodgeschoten. De vrouwelijke verdachte zou volgens de verklaring van de vrouw na het schietincident rustig een sigaret bij de voordeur hebben gerookt. “Wij zullen dit nooit vergeten en nooit vergeven.”

Deskundige

Uit een deskundigenrapport over de mannelijke verdachte kwam naar voren dat de man last heeft van PTSS. De mannelijke verdachte is een ex-militair die al langere tijd kampte met een trauma. Hier kreeg hij dan ook hulp voor. Een deskundige die de tweede zittingsdag werd gehoord door de rechtbank over zijn bevindingen, gaf aan dat de mannelijke verdachte geen agressieve man is. Volgens de deskundige kan de man nog eens agressief worden, maar niet in de mate zoals de dag van de schietpartij. Die kans schat hij laag in. Er wordt dan ook door deze deskundige geadviseerd om geen tbs te eisen, omdat hij meerdere veteranen heeft gesproken in tbs-klinieken en dit volgens de deskundige geen goede match zou zijn. De omgeving in een tbs-kliniek noemt hij dan ook een onrustige omgeving, met veel prikkels en spanningen. Daarnaast benoemt hij dat het risico bestaat dat de man juist in zichzelf gekeerd raakt, wat zijn stoornis niet ten goede komt. De deskundige geeft aan dat hij denkt dat een tbs-kliniek eventueel voor een langere behandeling kan gaan zorgen. De deskundige denkt dat de mannelijke verdachte beter af is op een gesloten zorgafdeling. Andere deskundigen adviseren echter wel een tbs met voorwaarden. Volgens hen hebben eerdere behandelingen de man niet geholpen.

De vrouwelijke verdachte is ook onderzocht door een psycholoog.
Uit een rapport dat is opgemaakt over de verdachte blijkt dat de vrouw niet iemand is bij wie men veel grote uitbarstingen verwacht, vertelt de rechter tijdens de zitting. In het rapport zou worden beschreven dat de stress en emoties zich zouden hebben opgehoopt en dat de vrouw angstgevoelens heeft. Die zouden dan ook de aanleiding zijn geweest voor haar betrokkenheid op de dag van de schietpartij.

“Dit is een executie”

Het OM eist zware straffen. Voor de mannelijke verdachte is een strafeis van 24 jaar geëist. Ook wil het Openbaar Ministerie dat de mannelijke verdachte TBS met dwangverpleging krijgt. “Onbeperkt en met oplegging van een gedragsbeïnvloedende maatregel” zijn de woorden die de officier van justitie uitsprak tijdens de strafeis.
Voor de vrouwelijke verdachte vraagt de officier van justitie om een gevangenisstraf van 15 jaar en een gedragsbeïnvloedende maatregel, voor het medeplegen van moord en twee pogingen tot moord. “Tijdens het hele schietincident schrikt verdachte nergens van. Niet van haar man die een wapen heeft, niet van veertien schoten die binnen een straal van een meter en enkele meters bij haar vandaan worden gelost.” Ook het feit dat de vrouwelijke verdachte niet schrok van het feit dat voor haar voeten iemand door zijn hoofd werd geschoten, is volgens het OM een bewijs dat de vrouw op de hoogte was van het feit dat haar man een wapen had. De officier van justitie spreekt over een moord met een vooropgezet plan en benoemt dat zij van mening is dat de vrouw juist de aanvoerder was van de schietpartij. “Mat’é” was het startsein”, aldus de officier van justitie. Omdat de vrouwelijke verdachte in vrijheid haar proces mag afwachten, vordert het Openbaar Ministerie om haar onmiddellijk op te pakken als zij wordt veroordeeld. Het dodelijke slachtoffer riep nog om hulp voordat hij overleed. Hij werd volgens het OM met zes kogels neergeschoten, waarvan twee in zijn hoofd.
“Dit is een executie van drie mensen, waarvan twee het hebben overleefd.”

Vrijspraak

De advocaat van de mannelijke verdachte pleitte echter voor vrijspraak. In zijn pleidooi benoemde hij dat het niet ging om een burenruzie, maar om een terreur van de buren. De advocaat benoemde dat hij de rol van de woningbouw in deze zaak zeer kwalijk vindt. Volgens de advocaat was de woningbouw op de hoogte van het feit dat de vorige bewoners weg zouden zijn gepest door hun buren. De politie zou dan ook de woningbouw hebben geadviseerd om geen gezin met kinderen naast de slachtoffers te laten wonen. In zijn pleidooi geeft de advocaat aan dat de woningbouw niets heeft gedaan met het advies van de politie. Hij voegt hieraan toe dat hij niet van mening is dat de woningbouw schuldig is aan de schietpartij, maar is wel van mening dat de woningbouw de schietpartij had kunnen voorkomen.
Daarnaast is er volgens de advocaat sprake van noodweer. Zijn cliënt wist dat de twee mannelijke slachtoffers vuurwapengevaarlijk waren en dat zij de beschikking hadden over explosieven. De advocaat van de verdachte had al eerder tijdens de zitting de rechtbank gewezen op het feit dat de explosieven die in de auto van de slachtoffers waren gevonden, nooit waren onderzocht. Ook werd er een verboden wapen in de auto van de slachtoffers gevonden. Het vrouwelijke slachtoffer zou voor een van de mannelijke slachtoffers hebben gestaan, waardoor zijn cliënt op dat moment niet kon zien of hij een wapen pakte. Mocht de rechtbank het hier niet mee eens zijn, dan vraagt de advocaat om rekening te houden met de psychische gesteldheid van de mannelijke verdachte. Hierdoor zou zijn cliënt geen wilsvrijheid hebben gehad om zelf te handelen en om die reden vrijgesproken moeten worden. Mocht de rechtbank toch tot een veroordeling komen, dan zou de gevangenisstraf volgens hem niet hoger mogen zijn dan vier jaar. De strafeis van het OM noemde hij dan ook: “ongekend misplaatst”.
De advocaat van de vrouwelijke verdachte vraagt in zijn pleidooi om volledige vrijspraak. Volgens hem biedt het dossier over deze zaak geen ruimte om haar te zien als dan wel medeplichtige of medepleger. Daarnaast benoemt hij dat zijn cliënt niet op de hoogte was dat haar man een wapen had aangeschaft. Het incident zou slechts 24 seconden hebben geduurd, wat volgens de verdediging bewijst dat er geen sprake is geweest van voorbedachte rade.

Moord en twee pogingen tot moord

De advocaat van de slachtoffers riep de rechtbank op niet te vergeten dat het gaat om moord en twee pogingen tot moord. Hierbij benoemde zij dat volgens haar het leven van de slachtoffers volledig is veranderd.

De rechter doet uitspraak op 13 februari.

Geschreven door: Crimeschrijfster
www.crimeschrijfster.nl